Polynucleotide คืออะไร? ช่วยฟื้นฟูผิวอย่างไร

Polynucleotide คืออะไร?

Polynucleotide (PN) คือโมเลกุลที่ประกอบด้วยหน่วย nucleotide จำนวนมากเชื่อมต่อกันเป็นสาย โดย nucleotide เป็นองค์ประกอบพื้นฐานของ DNA และ RNA

สำหรับผลิตภัณฑ์ PN ที่นำมาใช้ในด้านผิวหนังและเวชศาสตร์ความงาม ส่วนใหญ่มักผลิตจาก DNA ของปลาในวงศ์ Salmonidae เช่น salmon หรือ trout แล้วผ่านกระบวนการสกัดและทำให้บริสุทธิ์ก่อนนำมาใช้เป็นผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์

สิ่งสำคัญคือ PN ไม่ใช่การฉีด DNA เข้าไปเพื่อเปลี่ยนแปลงพันธุกรรมของเซลล์ และไม่ได้เข้าไปแทนที่ DNA ของผู้รับการรักษา

บทบาทของ PN ที่กำลังได้รับการศึกษาเกี่ยวข้องกับการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการฟื้นตัวของเนื้อเยื่อ การกักเก็บน้ำ และการปรับคุณภาพของ extracellular matrix ภายในผิว

ด้วยเหตุนี้ PN จึงมักถูกจัดอยู่ในกลุ่ม Regenerative Skin Booster หรือ Biorevitalization มากกว่าการเป็นสารเติมเต็ม

Polynucleotide ทำงานกับผิวอย่างไร?

กลไกของ PN ยังอยู่ระหว่างการศึกษา และผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดไม่ได้มีคุณสมบัติเหมือนกันทั้งหมด แต่ข้อมูลในปัจจุบันเสนอความเป็นไปได้หลายด้าน

1. ช่วยสร้างสภาพแวดล้อมที่กักเก็บน้ำ

สาย Polynucleotide มีคุณสมบัติ hydrophilic หรือสามารถสัมพันธ์กับโมเลกุลน้ำได้

หลังฉีดเข้าสู่ชั้นผิว จึงอาจเกิดโครงสร้างคล้าย scaffold ที่ช่วยสร้างสภาพแวดล้อมซึ่งเอื้อต่อการกักเก็บน้ำและการทำงานของเนื้อเยื่อ

ผลที่สังเกตได้จึงไม่ได้อยู่ในลักษณะ “เติมหน้า” แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงของคุณภาพผิวที่ค่อยเป็นค่อยไป

2. สนับสนุนกระบวนการฟื้นตัวของเนื้อเยื่อ

งานวิจัยทั้งในห้องทดลองและในมนุษย์เสนอว่า Polynucleotide อาจมีบทบาทต่อ fibroblast และกระบวนการ remodeling ของ extracellular matrix

Fibroblast เป็นเซลล์สำคัญในชั้นหนังแท้ที่เกี่ยวข้องกับ collagen, elastin และองค์ประกอบต่าง ๆ ของโครงสร้างผิว

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรตีความว่า PN สามารถ “สร้างคอลลาเจนใหม่จำนวนมาก” ได้แน่นอนในทุกคน เพราะหลักฐานทางคลินิกในปัจจุบันยังมีขนาดไม่ใหญ่

3. อาจช่วยปรับคุณภาพและความยืดหยุ่นของผิว

งานวิจัยบางส่วนพบการเปลี่ยนแปลงของ

• Skin hydration
• Skin elasticity
• Skin texture
• Fine wrinkles
• Overall skin appearance

Systematic review ที่รวบรวมงานวิจัยเกี่ยวกับ PN พบผลลัพธ์ในทิศทางที่ดีในหลายการศึกษา แต่คุณภาพของหลักฐานโดยรวมยังอยู่ระดับต่ำถึงปานกลาง และแต่ละงานใช้ผลิตภัณฑ์ เทคนิค และ protocol แตกต่างกัน

ดังนั้น PN ควรมองเป็น ทางเลือกหนึ่งในการดูแลคุณภาพผิว มากกว่าการรักษาที่รับประกันผลลัพธ์แบบเดียวกันในทุกคน

Polynucleotide ช่วยเรื่องอะไรบ้าง?

จากงานวิจัยที่มีอยู่ PN ถูกศึกษาในหลายด้าน โดยประเด็นที่มีข้อมูลรองรับในปัจจุบัน ได้แก่

ความชุ่มชื้นของผิว

หลายงานพบว่าความชุ่มชื้นของผิวอาจเพิ่มขึ้นหลังได้รับ PN

จึงอาจเหมาะกับผู้ที่รู้สึกว่าผิวแห้ง ขาดความยืดหยุ่น หรือแต่งหน้าแล้วเห็น texture ของผิวชัดขึ้น แม้จะใช้ moisturizer เป็นประจำแล้วก็ตาม

อย่างไรก็ตาม PN ไม่ได้ใช้แทน moisturizer หรือการดูแล Skin Barrier พื้นฐาน

ผิวสัมผัสและความเรียบเนียน

เมื่ออายุเพิ่มขึ้น การผลัดเซลล์และองค์ประกอบในชั้นหนังแท้อาจเปลี่ยนแปลง ทำให้ผิวดูหยาบหรือไม่ละเอียดเหมือนเดิม

งานศึกษาบางส่วนรายงานว่าหลังได้รับ PN ต่อเนื่อง ผู้รับการรักษาและแพทย์ประเมินว่าคุณภาพผิวและ texture ดีขึ้น

ความยืดหยุ่นของผิว

PN มีการศึกษาเกี่ยวกับ skin elasticity และพบแนวโน้มว่าความยืดหยุ่นของผิวอาจดีขึ้นหลังการรักษา

อย่างไรก็ตาม หากปัญหาหลักคือ ผิวหย่อนคล้อยหรือกรอบหน้าเปลี่ยนจากโครงสร้างชั้นลึก PN เพียงอย่างเดียวอาจไม่ตอบโจทย์ และอาจต้องประเมินเทคโนโลยียกกระชับหรือการรักษาประเภทอื่นร่วมด้วย

ริ้วรอยเล็ก ๆ

ริ้วรอยตื้นที่สัมพันธ์กับความแห้งหรือคุณภาพผิวอาจดูดีขึ้นเมื่อ hydration และคุณภาพผิวดีขึ้น

แต่ริ้วรอยจากการขยับกล้ามเนื้อ หรือร่องที่เกิดจากการสูญเสีย volume มีสาเหตุแตกต่างกัน จึงไม่ควรคาดหวังว่า PN จะทำหน้าที่เหมือน Botulinum Toxin หรือ Dermal Filler

Skin Barrier และผิวที่มีรอยแดง

อีกด้านที่เริ่มมีงานวิจัยคือบทบาทของ PN ต่อ Skin Barrier

งานศึกษาขนาดเล็กบางส่วนพบการเปลี่ยนแปลงของ transepidermal water loss หรือ TEWL ความชุ่มชื้น และรอยแดงหลังได้รับ PN

ข้อมูลดังกล่าวมีความน่าสนใจ แต่จำนวนผู้เข้าร่วมยังไม่มาก จึงยังต้องมีงานวิจัยเพิ่มเติมก่อนสรุปผลในวงกว้าง

อ่านต่อ: Polynucleotide ช่วยฟื้นฟู Skin Barrier อย่างไร

หลุมสิวและแผลเป็น

PN ยังถูกศึกษาด้าน tissue repair และ scar remodeling จึงเริ่มถูกนำมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของแนวทางดูแลแผลเป็นและหลุมสิวในบางราย

อย่างไรก็ตาม PN ไม่ใช่สารที่ฉีดแล้วเติมหลุมสิวให้เต็มทันที

หลุมสิวแต่ละชนิดมีโครงสร้างแตกต่างกัน เช่น Rolling Scar, Boxcar Scar และ Ice Pick Scar การรักษาหลักอาจต้องใช้ Subcision, RF Microneedling, Fractional Laser หรือเทคนิคอื่นร่วมด้วย

อ่านต่อ: Polynucleotide ช่วยหลุมสิวได้ไหม?

Polynucleotide ต่างจาก PDRN อย่างไร?

คำว่า PN และ PDRN มักถูกใช้ใกล้เคียงกัน จนทำให้เกิดความสับสน

PDRN ย่อมาจาก Polydeoxyribonucleotide เป็นกลุ่มของชิ้นส่วน DNA ที่ประกอบด้วย deoxyribonucleotide หลายหน่วย

ในบริบทของผลิตภัณฑ์ความงาม มักมีการอธิบายว่า PN มีสาย polymer ที่ยาวและมี molecular weight สูงกว่า PDRN แต่ในงานวิจัยและผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ การใช้คำสองคำนี้ไม่ได้มีมาตรฐานเดียวกันทั้งหมด

ดังนั้นการเลือกผลิตภัณฑ์ ไม่ควรดูเพียงคำว่า PN หรือ PDRN บนชื่อผลิตภัณฑ์

ควรพิจารณาร่วมกับ

• องค์ประกอบของผลิตภัณฑ์
• ความเข้มข้น
• Molecular characteristics
• ตำแหน่งที่ได้รับอนุญาตให้ใช้
• เทคนิคในการฉีด
• ปัญหาผิวที่ต้องการดูแล

Polynucleotide ต่างจาก Hyaluronic Acid อย่างไร?

ทั้ง PN และ Hyaluronic Acid สามารถพบได้ในกลุ่ม Injectable Skin Treatment แต่มีแนวคิดในการใช้งานแตกต่างกัน

สิ่งสำคัญคือคำว่า “HA” เองก็มีหลายประเภท

HA ใน moisturizer, injectable skin booster, bioremodeling product และ cross-linked dermal filler ไม่ได้ทำหน้าที่เหมือนกันทั้งหมด

จึงไม่สามารถสรุปง่าย ๆ ว่า PN หรือ HA “ตัวไหนดีกว่า” แต่ควรเลือกตามปัญหาผิวและเป้าหมายของแต่ละคน

Polynucleotide ไม่ใช่ฟิลเลอร์

หนึ่งในความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือ เมื่อ PN เป็นสารฉีดเหมือนกัน ก็อาจถูกเข้าใจว่าจะช่วยเติมแก้ม เติมใต้ตา หรือทำให้ร่องลึกหายเหมือนฟิลเลอร์

แต่เป้าหมายของทั้งสองกลุ่มแตกต่างกัน

Dermal Filler ถูกออกแบบให้สามารถเพิ่ม volume หรือช่วยพยุงโครงสร้างในตำแหน่งที่เหมาะสม

ส่วน Polynucleotide มุ่งไปที่คุณภาพของเนื้อเยื่อและผิวมากกว่า

หากปัญหาคือ

ใต้ตาผิวบาง มีริ้วเล็ก ๆ และ texture ไม่เรียบ

PN อาจเป็นหนึ่งในทางเลือกที่นำมาประเมินได้

แต่หากปัญหาคือ

ร่องใต้ตาลึกจาก volume loss

การประเมินจะเป็นอีกแบบหนึ่ง และ PN อาจไม่ใช่การรักษาหลัก

Polynucleotide เหมาะกับใคร?

PN อาจเป็นตัวเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการดูแลเรื่อง

• ผิวแห้งหรือดูขาดความชุ่มชื้น
• ผิวสัมผัสไม่เรียบ
• ความยืดหยุ่นของผิวลดลง
• ริ้วรอยตื้น
• ผิวรอบดวงตาที่เริ่มเห็น fine lines
• ต้องการดูแลคุณภาพผิวโดยไม่ต้องการเพิ่ม volume
• ต้องการฟื้นฟูผิวร่วมกับการรักษาประเภทอื่น

สำหรับผู้ที่มีโรคผิวหนัง มีผื่น มีการติดเชื้อหรือสิวอักเสบบริเวณที่จะฉีด กำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร มีประวัติแพ้ผลิตภัณฑ์ หรือมีโรคประจำตัวและใช้ยาบางชนิด ควรแจ้งแพทย์ก่อนทุกครั้ง

ฉีด Polynucleotide บริเวณไหนได้บ้าง?

ตำแหน่งที่ใช้ขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์และการประเมินของแพทย์ โดยบริเวณที่พบในการใช้งานทางคลินิกและงานวิจัย ได้แก่

• ใบหน้า
• รอบดวงตา
• แก้ม
• หน้าผาก
• คอ
• เนินอก
• หลังมือ
• บริเวณแผลเป็นบางประเภท

ผลิตภัณฑ์ PN แต่ละสูตรมี viscosity ความเข้มข้น และคุณสมบัติแตกต่างกัน บางสูตรจึงถูกออกแบบมาสำหรับผิวบริเวณกว้าง ขณะที่บางสูตรเหมาะกับบริเวณเฉพาะ เช่น รอบดวงตาหรือแผลเป็น

ต้องฉีด Polynucleotide กี่ครั้ง?

ไม่มีจำนวนครั้งที่สามารถใช้เป็นมาตรฐานเดียวกับ PN ทุกผลิตภัณฑ์

งานวิจัยหลายชิ้นใช้การรักษาเป็น series ประมาณ 2–3 ครั้ง โดยเว้นช่วงหลายสัปดาห์ แต่ protocol แตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์ ตำแหน่ง และวัตถุประสงค์ในการรักษา

จึงควรยึดคำแนะนำของผลิตภัณฑ์และการประเมินของแพทย์เป็นหลัก

ผลลัพธ์ของ PN ยังมักเป็น การเปลี่ยนแปลงแบบค่อยเป็นค่อยไป มากกว่าการเห็นโครงหน้าเปลี่ยนทันทีหลังฉีด

หลังฉีด Polynucleotide เป็นอย่างไร?

เนื่องจาก PN มักถูกฉีดเข้าไปเป็นจุดเล็ก ๆ หลายตำแหน่ง หลังทำอาจพบ

• ตุ่มนูนบริเวณที่ฉีด
• รอยแดง
• บวม
• รอยช้ำ
• ความรู้สึกตึงหรือเจ็บเล็กน้อย

อาการเหล่านี้มักเป็นเพียงชั่วคราว

ระยะเวลาที่ตุ่มหรือรอยแดงยุบขึ้นอยู่กับปริมาณ เทคนิค ผลิตภัณฑ์ และการตอบสนองของแต่ละคน

หากมีอาการปวดหรือบวมมากผิดปกติ สีผิวเปลี่ยนอย่างชัดเจน มีหนอง หรือมีอาการแพ้ ควรติดต่อสถานพยาบาลที่ให้การรักษา

Polynucleotide ปลอดภัยไหม?

งาน systematic review ที่รวบรวมการศึกษาของ PN ในด้านความงามพบว่า adverse effects ที่รายงานโดยทั่วไปมักมีลักษณะไม่รุนแรงและชั่วคราว เช่น อาการบวม รอยแดง หรือรอยช้ำบริเวณที่ฉีด

อย่างไรก็ตาม จำนวนผู้เข้าร่วมในงานวิจัยยังไม่มากเมื่อเทียบกับหัตถการบางชนิดที่ใช้มานานหลายสิบปี

ดังนั้นคำว่า “มีข้อมูลด้านความปลอดภัยที่น่าสนใจจากหลักฐานปัจจุบัน” จึงเหมาะสมกว่าการบอกว่า PN ไม่มีความเสี่ยง

ความปลอดภัยยังขึ้นอยู่กับ

• ผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐาน
• การเก็บรักษา
• ความสะอาด
• เทคนิคการฉีด
• ความเข้าใจ anatomy
• การคัดกรองผู้รับการรักษา
• การจัดการภาวะแทรกซ้อน

PN แต่ละยี่ห้อเหมือนกันไหม?

ไม่เหมือนกัน

แม้จะใช้คำว่า Polynucleotide เหมือนกัน แต่ผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดอาจแตกต่างกันในเรื่องแหล่งวัตถุดิบ กระบวนการผลิต ความบริสุทธิ์ ความเข้มข้น Molecular characteristics ปริมาณต่อ syringe และความหนืด

ตัวอย่างโปรแกรม Polynucleotide ที่พบในเวชศาสตร์ความงาม ได้แก่

• โปรแกรม REJURAN
• โปรแกรม Plinest
• Vitaran
• โปรแกรม REJURAN I
• โปรแกรม REJURAN S

แต่ละ formulation มีจุดประสงค์และแนวทางการใช้งานแตกต่างกัน

ดังนั้นไม่ควรเลือกจากชื่อ PN เพียงอย่างเดียว แต่ควรเริ่มจากคำถามว่า

ปัญหาผิวที่ต้องการดูแลคืออะไร?

แล้วจึงพิจารณา formulation และเทคนิคที่เหมาะสมกับเป้าหมายนั้น

Polynucleotide ควรมองว่าเป็นอะไร?

ถ้าต้องสรุป PN ให้เข้าใจง่ายที่สุด

Polynucleotide ไม่ใช่สารเติมเต็ม ไม่ใช่สารที่ทำให้หน้าตึงทันที และไม่ใช่การฉีด DNA เพื่อเปลี่ยนแปลงเซลล์

แต่เป็น กลุ่มสารที่กำลังถูกนำมาใช้เพื่อสนับสนุนคุณภาพและกระบวนการฟื้นตัวของผิว

ข้อมูลทางคลินิกในปัจจุบันมีแนวโน้มสนับสนุนเรื่อง hydration, elasticity, texture และ fine wrinkles รวมถึงมีงานวิจัยใหม่ ๆ ในด้าน Skin Barrier และ scar remodeling

ในขณะเดียวกัน หลักฐานยังมีจำนวนจำกัด งานวิจัยส่วนใหญ่มีขนาดไม่ใหญ่ และยังไม่มี protocol ที่เป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งหมด

การเลือกใช้ PN จึงควรเริ่มจากการประเมินว่า ปัญหาหลักอยู่ที่คุณภาพผิว volume กล้ามเนื้อ pigment หลอดเลือด หรือโครงสร้างชั้นลึก เพราะแต่ละปัญหาต้องการแนวทางดูแลที่แตกต่างกัน