อยากยกหน้าแต่งบไม่ถึง ซื้อเครื่อง HIFU มาทำเองที่บ้านได้ไหม?

ปัจจุบันเราสามารถพบเครื่องที่ใช้คำว่า “HIFU”, “Mini HIFU” หรือ “เครื่องยกกระชับหน้า” วางขายอยู่บนแพลตฟอร์มออนไลน์จำนวนมาก บางรุ่นมีราคาหลักร้อยหรือหลักพันบาท พร้อมคำโฆษณาว่าสามารถช่วยยกกรอบหน้า ลดเหนียง และกระตุ้นคอลลาเจนได้เหมือนกับการทำในคลินิก

เมื่อเปรียบเทียบกับราคาการทำ HIFU ในคลินิก หลายคนจึงอาจคิดว่า ซื้อเครื่องมาทำเองที่บ้านน่าจะประหยัดกว่าไหม?

คำตอบของหมอคือ ไม่แนะนำให้นำเครื่องที่ปล่อยพลังงาน HIFU ระดับการรักษามาใช้ด้วยตัวเองค่ะ โดยเฉพาะเครื่องที่ไม่ทราบผู้ผลิต ไม่มีเลขทะเบียนเครื่องมือแพทย์ ไม่มีคู่มือภาษาไทย หรือไม่สามารถตรวจสอบค่าพลังงานและความลึกของหัวอุปกรณ์ได้

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย. เคยเผยแพร่คำเตือนเกี่ยวกับความเสี่ยงของการใช้เครื่องยกกระชับ HIFU ด้วยตนเองที่บ้าน เนื่องจากการใช้งานผิดวิธีอาจทำให้เกิดอันตรายต่อผิว เนื้อเยื่อใต้ผิวหนัง หรือเส้นประสาทบริเวณใบหน้าได้

HIFU ทำงานอย่างไร ทำไมจึงต้องระวัง?

HIFU ย่อมาจาก High-Intensity Focused Ultrasound เป็นเทคโนโลยีที่รวมพลังงานคลื่นเสียงอัลตราซาวนด์ไปยังจุดเป้าหมายใต้ผิว พลังงานจะเปลี่ยนเป็นความร้อนในบริเวณเล็ก ๆ เพื่อกระตุ้นการหดตัวของเนื้อเยื่อและกระบวนการสร้างคอลลาเจนใหม่

จุดสำคัญคือ HIFU ไม่ได้ให้ผลจากการนวดหรือการสั่นบนผิวเท่านั้น แต่เป็นการสร้างความร้อนในเนื้อเยื่อที่ระดับความลึกซึ่งกำหนดไว้

ดังนั้น ตำแหน่งยิง ความลึก จำนวนไลน์ และระดับพลังงานจึงต้องเหมาะสมกับโครงสร้างใบหน้าของแต่ละคนค่ะ

แม้ตัวเครื่องจะดูเหมือนอุปกรณ์ที่ใช้งานไม่ซับซ้อน แต่พลังงานที่เกิดขึ้นใต้ผิวไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า หากยิงผิดตำแหน่ง ยิงซ้ำบริเวณเดิมมากเกินไป หรือเลือกหัวที่มีความลึกไม่เหมาะสม ความเสียหายอาจเกิดขึ้นก่อนที่ผู้ใช้จะรู้ตัวค่ะ

เครื่อง HIFU ที่บ้านเหมือนกับเครื่องในคลินิกหรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องเหมือนกันค่ะ คำว่า “HIFU” ที่พิมพ์อยู่บนกล่อง ไม่ได้หมายความว่าเครื่องนั้นสามารถปล่อยพลังงานและสร้างจุดโฟกัสได้เหมือนกับเครื่องมือแพทย์ที่ใช้ในคลินิกเสมอไป

ผลิตภัณฑ์ที่ขายเป็นเครื่อง HIFU สำหรับใช้ในบ้านอาจแบ่งได้คร่าว ๆ เป็น 2 กลุ่มค่ะ

1. เครื่องพลังงานต่ำสำหรับดูแลผิวทั่วไป

อุปกรณ์บางชนิดอาจใช้พลังงานอัลตราซาวนด์ระดับต่ำ การสั่น ความร้อน หรือพลังงานรูปแบบอื่น เพื่อช่วยนวดผิวหรือใช้ร่วมกับผลิตภัณฑ์บำรุงผิว

เครื่องกลุ่มนี้อาจไม่ได้ส่งพลังงานลงถึงชั้นลึกเหมือน Medical HIFU ผลที่ได้จึงอาจเป็นเพียงความรู้สึกว่าผิวดูตึงขึ้นชั่วคราว หรือเกิดจากการนวดและการลดอาการบวมน้ำ มากกว่าการยกกระชับเนื้อเยื่อในชั้นลึกค่ะ

2. เครื่องที่อ้างว่าปล่อยพลังงาน HIFU ระดับสูง

เครื่องกลุ่มนี้น่ากังวลมากกว่า เพราะหากสามารถปล่อยพลังงานลงลึกได้จริง แต่ผู้ใช้ไม่สามารถควบคุมจุดโฟกัส ความลึก และระดับพลังงานได้อย่างแม่นยำ ก็อาจทำให้เกิดความร้อนสะสมหรือเนื้อเยื่อบาดเจ็บได้

นอกจากนี้ เครื่องที่ไม่ได้ผ่านการตรวจสอบอาจมีค่าพลังงานไม่สม่ำเสมอ หัวอุปกรณ์ไม่ได้ความลึกตามที่ระบุ หรือไม่มีระบบควบคุมการยิงซ้ำในตำแหน่งเดิมค่ะ

ซื้อเครื่อง HIFU มาทำเอง เสี่ยงอะไรบ้าง?

แม้การทำ HIFU ด้วยเครื่องที่ได้มาตรฐานในคลินิก ก็ยังอาจมีผลข้างเคียงชั่วคราว เช่น ผิวแดง บวม กดเจ็บ รู้สึกตึง หรือเสียวใต้ผิวได้ค่ะ

แต่เมื่อใช้เครื่องเองโดยไม่มีความรู้ด้านกายวิภาคและการตั้งค่าพลังงาน ความเสี่ยงอาจเพิ่มขึ้น โดยปัญหาที่อาจพบได้มีดังนี้ค่ะ

ผิวไหม้หรือเกิดแผลพุพอง

หากจุดโฟกัสอยู่ตื้นเกินไป ใช้พลังงานสูง หรือยิงซ้ำบริเวณเดิม ความร้อนอาจสะสมจนทำให้ผิวแดงมาก แสบร้อน เกิดตุ่มพอง หรือเกิดรอยดำหลังการอักเสบได้ค่ะ

อาการชา เสียว หรือปวดผิดปกติ

พลังงานที่อยู่ใกล้แนวเส้นประสาทอาจทำให้รู้สึกชา เสียวเหมือนไฟช็อต หรือเจ็บลึกใต้ผิว

อาการบางอย่างอาจไม่ได้เกิดขึ้นทันทีหลังใช้งาน แต่อาจเริ่มชัดเจนในภายหลังค่ะ

กล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือใบหน้าไม่สมมาตร

ใบหน้ามีเส้นประสาทและแขนงประสาทขนาดเล็กอยู่หลายตำแหน่ง หากยิงพลังงานผิดแนว อาจกระทบการทำงานของเส้นประสาทชั่วคราว

ผู้ใช้บางรายอาจสังเกตว่ามุมปาก การยิ้ม หรือการเคลื่อนไหวของใบหน้าดูไม่เท่ากันค่ะ

แก้มตอบหรือใบหน้าดูโทรมขึ้น

บริเวณใบหน้าบางส่วนมีชั้นไขมันที่ช่วยรองรับและพยุงโครงหน้า หากใช้พลังงานลึกหรือยิงมากเกินไปในคนที่มีไขมันบนใบหน้าน้อย อาจทำให้ใบหน้าดูตอบหรือเสียสมดุลมากขึ้นได้

ปัญหานี้ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่ทำ HIFU จะเกิดไขมันฝ่อนะคะ แต่เป็นเหตุผลว่าทำไมก่อนทำจึงต้องประเมินว่าบริเวณใดควรยิง บริเวณใดควรลดพลังงาน และบริเวณใดควรหลีกเลี่ยงค่ะ

ไม่เห็นผล แม้ทำบ่อย

อีกหนึ่งความเสี่ยงคือการเสียเงินกับเครื่องที่ไม่ได้ปล่อยพลังงานตามที่กล่าวอ้าง

เมื่อไม่เห็นผล ผู้ใช้อาจทำซ้ำบ่อยขึ้น เพิ่มระดับพลังงานด้วยตัวเอง หรือยิงทับบริเวณเดิมหลายครั้ง จนนำไปสู่การระคายเคืองและการบาดเจ็บในภายหลังค่ะ

ทำไม HIFU ในคลินิกต้องวางแผนเป็นรายบุคคล?

ใบหน้าของแต่ละคนมีความหนาของผิว ปริมาณไขมัน ระดับความหย่อนคล้อย และโครงสร้างกระดูกที่แตกต่างกัน การใช้จำนวนช็อตหรือระดับพลังงานแบบเดียวกันกับทุกคนจึงอาจไม่เหมาะสมค่ะ

ก่อนทำ แพทย์ควรพิจารณาประเด็นต่าง ๆ เช่น

• ปัญหาหลักคือผิวหย่อน ไขมันใต้คาง หรือการสูญเสียปริมาตรบนใบหน้า
• บริเวณใดมีไขมันมากหรือมีไขมันน้อย
• แนวกรามและตำแหน่งที่ต้องระวัง
• ความลึกของหัวอุปกรณ์ที่เหมาะกับแต่ละพื้นที่
• จำนวนไลน์และพลังงานที่เหมาะสม
• ประวัติการฉีดฟิลเลอร์ ร้อยไหม หรือทำเครื่องยกกระชับชนิดอื่น
• โรคประจำตัวและอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ฝังอยู่ในร่างกาย

การรักษาที่เหมาะสมจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับการใช้จำนวนช็อตมากที่สุดหรือพลังงานแรงที่สุด แต่ขึ้นอยู่กับการวางพลังงานในตำแหน่งและระดับความลึกที่เหมาะสมค่ะ

ซื้อเครื่อง HIFU มาแล้ว ควรทำอย่างไร?

หากซื้อเครื่องมาแล้วแต่ยังไม่ได้ใช้งาน หมอแนะนำให้ตรวจสอบก่อนว่า

1. เครื่องมีเลขทะเบียนเครื่องมือแพทย์ที่ตรวจสอบได้หรือไม่
2. ระบุชัดเจนหรือไม่ว่าออกแบบมาสำหรับผู้บริโภคใช้เอง
3. มีชื่อผู้ผลิต ผู้นำเข้า และช่องทางติดต่อหรือไม่
4. มีคู่มือภาษาไทยและข้อห้ามใช้งานครบถ้วนหรือไม่
5. สามารถตรวจสอบระดับพลังงานและความลึกของหัวได้หรือไม่
6. มีคำเตือนเกี่ยวกับบริเวณที่ห้ามใช้หรือไม่

ไม่ควรใช้เพียงรีวิวจากผู้ขาย จำนวนดาว หรือภาพก่อน–หลังเป็นหลักฐานด้านความปลอดภัย และไม่ควรทดลองยิงกับใบหน้าเพื่อดูว่า “รู้สึกเจ็บหรือไม่”

การไม่รู้สึกเจ็บไม่ได้หมายความว่าไม่มีพลังงานสะสมหรือความเสียหายเกิดขึ้นใต้ผิวค่ะ

หากเป็นอุปกรณ์ดูแลผิวสำหรับใช้ที่บ้านจริง ควรใช้ตามวัตถุประสงค์และคู่มือของผู้ผลิตเท่านั้น ไม่ปรับพลังงานเกินคำแนะนำ ไม่ยิงซ้ำบริเวณเดิม และไม่คาดหวังผลลัพธ์เทียบเท่ากับ Medical HIFU ค่ะ

ใครไม่ควรทดลองใช้เครื่อง HIFU เอง?

โดยเฉพาะกลุ่มต่อไปนี้ไม่ควรทดลองใช้เครื่องพลังงานสูงด้วยตัวเองค่ะ

• ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์
• ผู้ที่มีแผล การติดเชื้อ หรือการอักเสบบริเวณที่จะทำ
• ผู้ที่มีสิวอักเสบรุนแรงบริเวณใบหน้า
• ผู้ที่มีโรคเกี่ยวกับเส้นประสาทหรือการรับความรู้สึก
• ผู้ที่มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ฝังในร่างกาย
• ผู้ที่เคยฉีดฟิลเลอร์ ร้อยไหม หรือทำหัตถการบริเวณเดียวกันไม่นาน
• ผู้ที่มีใบหน้าตอบหรือมีไขมันบนใบหน้าน้อยมาก
• ผู้ที่ไม่สามารถตรวจสอบมาตรฐานของเครื่องได้

หากมีโรคประจำตัวหรือเคยทำหัตถการมาก่อน ควรนำข้อมูลของเครื่องและประวัติการรักษาไปปรึกษาแพทย์ก่อนค่ะ

หลังใช้เครื่อง HIFU เอง มีอาการแบบไหนควรพบแพทย์?

ควรหยุดใช้งานและพบแพทย์ หากมีอาการต่อไปนี้ค่ะ

• ปวดแสบปวดร้อนรุนแรงหรือปวดเพิ่มขึ้น
• ผิวแดงจัด บวมมาก มีตุ่มพอง หรือมีแผล
• รู้สึกชา เสียว หรือความรู้สึกผิดปกติต่อเนื่อง
• มุมปากตก ยิ้มไม่เท่ากัน หรือกล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรง
• มีรอยบุ๋ม ร่อง หรือรูปหน้าผิดปกติเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว
• มีอาการปวดตา ตามัว หรือผิดปกติบริเวณใกล้ดวงตา

ไม่ควรพยายามยิงซ้ำเพื่อแก้ไขจุดที่ดูไม่เท่ากัน เพราะอาจทำให้เนื้อเยื่อได้รับพลังงานเพิ่มขึ้นค่ะ

หากมีอาการผิดปกติ ควรถ่ายภาพบริเวณที่มีปัญหา เก็บกล่อง คู่มือ และรายละเอียดของเครื่องไว้ เพื่อให้แพทย์ใช้ประกอบการประเมินนะคะ

ถ้ายังไม่พร้อมทำ HIFU ดูแลผิวที่บ้านอย่างไรได้บ้าง?

การดูแลผิวที่บ้านไม่สามารถทดแทนการยกกระชับในชั้นลึกได้ทั้งหมด แต่สามารถช่วยให้ผิวแข็งแรงและชะลอปัจจัยที่ทำให้ผิวเสื่อมสภาพได้ค่ะ

• ใช้ครีมกันแดดเป็นประจำ
• ทามอยส์เจอไรเซอร์ให้เหมาะกับสภาพผิว
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่
• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
• ดูแลน้ำหนักไม่ให้เพิ่มหรือลดอย่างรวดเร็ว
• เลือกผลิตภัณฑ์กลุ่มเรตินอยด์หรือสารออกฤทธิ์อื่นอย่างเหมาะสม
• หลีกเลี่ยงการใช้เครื่องพลังงานหลายชนิดซ้อนกันโดยไม่ทราบหลักการ

สำหรับผู้ที่กังวลเรื่องผิวหย่อน กรอบหน้าไม่ชัด หรือมีเหนียง การให้แพทย์ช่วยแยกสาเหตุก่อนจะช่วยให้เลือกการรักษาได้ตรงจุดมากกว่าค่ะ

บางคนอาจเหมาะกับ โปรแกรม Ultraformer ขณะที่บางคนอาจเหมาะกับ เทคโนโลยี Monopolar RF หรือการรักษารูปแบบอื่น ขึ้นอยู่กับชั้นผิว ปริมาณไขมัน และผลลัพธ์ที่ต้องการค่ะ

เลือกทำ HIFU ที่คลินิกอย่างไรให้ปลอดภัย?

ก่อนตัดสินใจ แนะนำให้ตรวจสอบประเด็นต่อไปนี้ค่ะ

• มีแพทย์ประเมินใบหน้าและวางแผนการรักษา
• สามารถแจ้งชื่อ ยี่ห้อ และรุ่นของเครื่องได้
• เครื่องและหัวอุปกรณ์สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้
• มีการอธิบายผลลัพธ์ที่คาดหวังอย่างเหมาะสม
• ไม่รับประกันผลลัพธ์เกินจริง
• แจ้งความเสี่ยงและวิธีดูแลหลังทำอย่างครบถ้วน
• มีช่องทางติดต่อคลินิกหากเกิดอาการผิดปกติ
• มีการซักประวัติหัตถการและโรคประจำตัวก่อนทำ

คำว่า “ทำในคลินิก” เพียงอย่างเดียวไม่ได้รับประกันความปลอดภัยนะคะ ผู้รับบริการควรพิจารณาทั้งมาตรฐานเครื่อง ผู้ทำการรักษา และแผนการรักษาที่เหมาะกับตนเองค่ะ

สรุป ซื้อเครื่อง HIFU มาทำเองดีไหม?

หากหมายถึงเครื่อง HIFU ที่สามารถส่งพลังงานความเข้มข้นสูงลงสู่เนื้อเยื่อ หมอไม่แนะนำให้นำมาใช้เองที่บ้านค่ะ เนื่องจากต้องอาศัยความแม่นยำในการเลือกพลังงาน ความลึก ตำแหน่ง และจำนวนไลน์

เครื่องที่ขายออนไลน์บางรุ่นอาจเป็นเพียงเครื่องดูแลผิวพลังงานต่ำ ซึ่งให้ผลไม่เทียบเท่ากับ Medical HIFU ขณะที่บางรุ่นอาจปล่อยพลังงานได้จริง แต่ไม่มีมาตรฐานหรือระบบควบคุมที่เพียงพอ

ดังนั้น ก่อนซื้อควรถามให้ชัดเจนว่าเครื่องนั้นคืออะไร ได้รับอนุญาตสำหรับการใช้ที่บ้านหรือไม่ และสามารถให้ผลได้ในระดับใดค่ะ

หากต้องการแก้ปัญหาผิวหย่อน กรอบหน้าไม่ชัด หรือเหนียง การให้แพทย์ประเมินสาเหตุและเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสม จะปลอดภัยกว่าการทดลองยิงพลังงานด้วยตัวเองนะคะ